Dijital Dolandırıcılıkta Yeni Yöntemler ve Tehlikeler
Sosyal medya üzerinden cazip görünen küçük kazanç teklifleri, özellikle gençler arasında hızla yaygınlaşıyor. Bir banka hesabını kısa süreliğine kullandırmanın masumca olduğu düşünülse de, bu tekliflerin ardında ciddi suç örgütleri ve ağır cezalar saklı. IBAN kiralama yöntemi, son dönemde dolandırıcılık suçlarının önemli bir parçası hâline gelmiş durumda.
Uzmanlardan Uyarı: Hesap Sahipleri Tehlikede
Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hakan Karakehya, internet bankacılığının yaygınlaşmasıyla birlikte dolandırıcıların kimliklerini gizlemek için başkalarına ait banka hesaplarını kullandıklarını belirtti. Bu yöntemin halk arasında “IBAN kiralama” olarak bilindiğine dikkat çeken Karakehya, hesap sahiplerinin ciddi hukuki sonuçlarla karşılaşabileceğini vurguladı. Soruşturma süreçlerinde ise savcılıkla ilk karşılaşan kişinin genellikle hesap sahibi olduğunun altını çizdi.
Karakehya, “Birçok kişi hesabını kullandırmanın suç olmadığını düşünüyor. Ancak ceza hukuku açısından bu durum ‘olası kast’ kapsamında değerlendirilebiliyor ve Yargıtay kararları da bu yönde şekilleniyor,” ifadelerini kullandı. IBAN kullandırmak, dolandırıcılık suçuna iştirak ya da suça yardım etme olarak kabul edilebiliyor.
Ağır Yaptırımlar ve Dijital Güvenlikte Eğitim Gerekliliği
100 Yıla Varan Hapis Cezaları
Karakehya, IBAN kiralama yoluyla gerçekleştirilen dolandırıcılık suçlarının Türk Ceza Kanunu’nda “nitelikli dolandırıcılık” kapsamında değerlendirildiğini ve cezanın 4 yıldan başlayıp, mağdur sayısına göre 100 yıla kadar çıkabildiğini belirtti. Soruşturmada en önemli delillerin banka hareketleri ve IP adresleri olduğuna da dikkat çekti.
Teknik İşleyiş ve Öğrenciler İçin Riskler
Anadolu Üniversitesi Bilişim Teknolojileri MYO Müdürü Doç. Dr. Özer Çelik, IBAN kiralamanın üç aşamalı bir yapıya sahip olduğunu açıkladı: Öncelikle gençlere küçük ücretler karşılığında hesaplarını kiralamaları teklif ediliyor, ardından mağdurlardan para transferi sağlanıyor ve son olarak paranın izi kaybettiriliyor. Özellikle öğrencilerin hesap bilgilerini paylaşmasının büyük güvenlik riski oluşturduğunu vurgulayan Çelik, kullanıcı adı ve şifrelerin farklı platformlarda tekrar edilmesinin ek riskler doğurabileceğini söyledi.
Yapay Zekâ ve Deepfake Tehdidi
Çelik, yapay zekâ ve deepfake teknolojilerinin dolandırıcılıkta yeni bir dönemi başlattığını, kısa ses kayıtlarından ses taklidi ve görüntülü görüşmelerde kimlik sahteciliği gibi yöntemlerin suçlular tarafından kullanıldığını belirtti. Aynı teknolojiler finansal sistemlerde şüpheli işlemleri tespit etmek amacıyla da kullanılabiliyor.
Dijital Güvenlik Eğitimi Hayati Önemde
Çelik, dijital güvenlik ve finansal okuryazarlığın eğitim müfredatına dâhil edilmesi gerektiğini, uygulamalı atölye çalışmaları ve farkındalık eğitimleriyle gençlerin bu tür tuzaklara karşı daha donanımlı hâle gelebileceğini ifade etti.
Uzmanlar, banka hesaplarının ve IBAN bilgilerinin asla başkalarına kullandırılmaması gerektiği konusunda vatandaşları bir kez daha uyarıyor.
Fotoğraf Galerisi
